Czarownica, która okazała się mugolem

Tuż przed długim wielkanocnym weekendem Sąd Najwyższy^[1] orzekł, że dla celów ustawy o równości z 2010 roku kobieta jest definiowana poprzez płeć biologiczną. To nie czas na złożoności. Czarne i białe, dobre i złe, mężczyzna i kobieta! Zejdźcie z drogi, osoby niebinarne i interseksualne – w rzeczywistości przecież nie istniejecie. Osoby transseksualne, przez lata żyjące pod płcią nabytą, najwyraźniej żyły złudzeniem. Poeta znowu ma rację: kwiecień to najokrutniejszy miesiąc.

Lekarze z Brytyjskiego Stowarzyszenia Medycznego potępili to orzeczenie – nazwali je „nonsensownym” i „naukowo analfabetycznym”. Z kolei politycy, prawnicy, eksperci i celebryci zalali ekrany telewizorów, fale radiowe i przestrzeń online, by rozważać, która toaleta powinna być używana przez kogo i jak to kontrolować. Obywatelska policja toaletowa już tu jest i zbiera dowody! Słowo „toaleta” musi wejść do gry o tytuł słowa roku Wydawnictwa Uniwersytetu Oksfordzkiego. Jeśli wygra, będzie godnym następcą „zgnilizny mózgowej” (brain rot), frazy, która zwyciężyła rok temu.

Sprawę do Sądu Najwyższego wniosła grupa określająca się jako „pracująca na rzecz ochrony praw kobiet i dzieci’’, a prawie jedną trzecią kosztów z tym związanych – siedemdziesiąt tysięcy funtów – pokryła J.K. Rowling.

Lekarze z Brytyjskiego Stowarzyszenia Medycznego potępili to orzeczenie – nazwali je „nonsensownym” i „naukowo analfabetycznym”. Z kolei politycy, prawnicy, eksperci i celebryci zalali ekrany telewizorów, fale radiowe i przestrzeń online, by rozważać, która toaleta powinna być używana przez kogo i jak to kontrolować. Obywatelska policja toaletowa już tu jest i zbiera dowody!

Pisarka uczciła orzeczenie Sądu publikacją selfie na jachcie lub werandzie w słonecznym miejscu, z cygarem w ustach i drinkiem w ręku. Triumfalny podpis brzmiał: „Uwielbiam, kiedy wszystko idzie zgodnie z planem”. Odniesienie do frazy z Drużyny A najwyraźniej odzwierciedla regres Wielkiej Brytanii do lat osiemdziesiątych – i niestety, nie mam na myśli powrotu do zabawy i chwytliwych melodii. Pozorny brak samoświadomości Rowling wprawił mnie w osłupienie. Właśnie użyto młota wielkości Sądu Najwyższego przeciwko grupie obywateli stanowiących mniej niż jeden procent populacji kraju. Czy istnieje jakiś głębszy motyw tak okrutnego nietaktu, czy wręcz wrogości? Zapnijcie pasy. Zanosi się na ostrą jazdę.

Od ponad dekady transfobiczna narracja w brytyjskich mediach rosła w siłę, napędzana polityką zaciskania pasa, upadającą opieką zdrowotną i wzrostem ubóstwa na niespotykaną od dziesięcioleci skalę. W 2017, rok po referendum w sprawie Brexitu, które ukoronowało lata kampanii medialnych przeciwko imigrantom i UE, wybuchła moralna panika związana z osobami trans – i uwolniła złość, jad oraz dezinformację. W tym samym roku Rowling wzbudziła niesmak wśród obserwatorów na Twitterze, lajkując tweet odnoszący się do (już usuniętego) artykułu próbującego łączyć kobiety trans z kulturą gwałtu. Rok później pisarka polubiła tweet opisujący kobiety trans jako „mężczyzn w sukienkach”. Burza w sieci przybierała na sile; w sposób typowy dla tego typu grand w mediach społecznościowych żądano wyjaśnień. Okazało się, że polubienie było przypadkowe – Rowling tłumaczyła je „niezręcznością typową dla osoby w średnim wieku’’. Tymczasem w innym zakątku internetu znane towarzystwo filozoficzne Mumsnet zamieniło się w chór wychwalający autorkę Harry’ego Pottera za rzekome a bohaterskie bronienie praw kobiet. Atmosfera w mediach Wielkiej Brytanii była już na tyle zatruta, że opisujący tę sprawę amerykańscy dziennikarze „The Guardian” zdystansowali się od kolegów z brytyjskiej redakcji piszących na temat prawa osób trans.

Lajki na Tweeterze nie przyciągnęłyby prawdopodobnie tak wielkiej uwagi, gdyby nie to, że przejawy transfobii dało się wyczuć w twórczości Rowling już od jakiegoś czasu. W Jedwabniku, drugim tomie kryminalnej serii o Cormoranie Strike’u, opublikowanym w 2014 roku, pojawia się niesympatyczna postać transpłciowej kobiety, Pippy. Główny bohater zastrasza ją aluzją do gwałtu w więzieniu. Autorka kładzie nacisk na grdykę Pippy i jej schowane w kieszeniach dłonie (to elementy typowe dla transfobicznych dyskusji). W Niespokojnej krwi z 2020 roku pojawia się nadużywany w kulturze motyw morderczego cross-dressera dewianta, w 2022 roku ukazała się zaś powieść Serce jak smoła, w której postać ginie za swoją sztukę, zniesławioną w internecie jako transfobiczna, rasistowska, dyskryminująca osoby niepełnosprawne. O tych wątkach dyskutowano z oburzeniem w mediach społecznościowych.

Tuż przed Bożym Narodzeniem 2019 Rowling po krótkiej przerwie wróciła na Twittera, by wesprzeć Mayę Forstater, która przegrała sprawę o dyskryminację. Kobiecie nie przedłużono kontraktu po tym, jak współpracownicy wyrazili obawy związane z wpływem jej transfobicznych tweetów na atmosferę w pracy. Forstater twierdziła, że doświadczyła dyskryminacji z powodu swoich przekonań, sędzia natomiast uznał, że jej „absolutystyczne” poglądy naruszają godność osób transpłciowych. Rowling – celowo bądź w wyniku niewiedzy – błędnie zinterpretowała ten wyrok jako „zmuszanie kobiet do rezygnacji z pracy za stwierdzenie, że płeć biologiczna istnieje”. Forstater wykorzystała naświetlenie sprawy na koncie pisarki, liczącym ponad czternaście milionów obserwujących, by zdobyć szersze wsparcie i sfinansować apelację. Wygrała ją w 2021 roku; sędzia uznał jej przekonania za równoważne z religijnymi, a zatem warte ochrony na mocy Ustawy o równości z 2010 roku. Poparcie Rowling dla Forstater zostało skrytykowane przez organizacje LGBTQ+ i wielu fanów autorki, którzy wprost potępili jej stanowisko.

Kilka miesięcy później, gdy większość osób skupiała się na pandemii, lockdownach i protestach Black Lives Matter, Rowling oburzyło inkluzyjne sformułowanie użyte w internetowej opinii na temat zdrowia reprodukcyjnego: „Tworzenie bardziej równego świata po COVID-19 dla osób, które menstruują”.

Kilka miesięcy później, gdy większość osób skupiała się na pandemii, lockdownach i protestach Black Lives Matter, Rowling oburzyło inkluzyjne sformułowanie użyte w internetowej opinii na temat zdrowia reprodukcyjnego: „Tworzenie bardziej równego świata po COVID-19 dla osób, które menstruują”. Sformułowanie to potwierdza fakty: nie wszystkie kobiety miesiączkują, niektórzy mężczyźni (transmężczyźni lub osoby niebinarne) miesiączkują. Nie wspominając, że niektóre z nas nie chcą być sprowadzane do czynników biologicznych. Czy Rowling przeczytała coś więcej niż nagłówek? W artykule podkreślono między innymi, że kobiety są w grupie wyższego ryzyka przemocy, a liczba przypadków przemocy ze względu na płeć wzrosła podczas lockdownów. Pisarka mogła skierować uwagę swoich obserwatorów na tę kwestię. Postanowiła jednak uznać za problem język używany głównie w materiałach doradczych dotyczących zdrowia i higieny, nie w codziennych rozmowach.

W sieci zawrzało. Niektórzy próbowali argumentować, wskazując na kontekst, inni wpadli w furię – zarówno ci zawiedzeni przez Rowling, jak i jej przyklaskujący. Ona sama odpowiedziała tweetem: „Jeśli płeć nie istnieje, to nie ma pociągu do osób tej samej płci”, i zadeklarowała, że ruszyłaby na protest z osobami transpłciowymi, gdyby były dyskryminowane. Zdezorientowani? Pytanie, czy płeć istnieje, nie było powodem tego internetowego zamieszania, a dyskryminacja wobec osób transpłciowych rośnie, podobnie jak wymierzona przeciw nim przemoc.

Twitter zapłonął rozczarowaniem, niedowierzaniem i złością. Wielu transpłciowych, LGBTQ+ lub po prostu płciowo nienormatywnych fanów i czytelników, którzy w dzieciństwie znaleźli ukojenie w świecie Harry’ego Pottera, poczuło się dotkniętych, przygnębionych i zdezorientowanych. „The New York Times” opublikował artykuł Jacksona Birda o tym, jak Harry Potter pomógł mu ujawnić swoją transpłciową tożsamość. Prawie sześćdziesięciu pisarzy podpisało list otwarty wspierający Rowling przeciwko „mowie nienawiści” na mediach społecznościowych, z kolei dwustu wydawców i pisarzy wystosowało list, w którym wyrażało solidarność ze społecznością trans i niebinarną. Obsada filmów o Harrym Potterze podzieliła się: Daniel Radcliffe, Emma Watson i Rupert Grint starali się zdystansować od poglądów pisarki, Robbie Coltrane, Ralph Fiennes i Helena Bonham Carter wyrazili swoje poparcie dla niej. Być może intensywność i skala reakcji wywołała (lub wzmocniła) w Rowling poczucie bycia ofiarą i obudziła potrzebę barykadowania się, bronienia i strzelania, od tego czasu zaostrzyła bowiem swoją retorykę. W zeszłym roku nawet Elon Musk zasugerował jej, że może już czas na tweet na inny temat.

W czerwcu 2020 roku pisarka odpowiedziała na krytykę w obszernym wpisie na swoim blogu. Według niej liczba osób pragnących przejść transformację płci, szczególnie młodych kobiet, „eksplodowała”. Rzeczywiście: liczba ta wzrosła pięćdziesięciokrotnie w ciągu dziesięciu lat. Niemniej Rowling pominęła fakt, że wciąż jest ona bardzo mała, a nie powinno przecież zaskakiwać to, że kiedy przestajemy coś piętnować i za to karać, więcej osób zabiera głos i z mniejszym strachem ujawnia swoją tożsamość. Niektórzy, być może, pamiętają „eksplozję” liczby osób leworęcznych. Argumenty stosowane przez autorkę Harry’ego Pottera oraz sentymenty, do których się odwołuje, nie są niczym nowym. W 1987 roku Margaret Thatcher wprowadziła niesławny paragraf 28, aby zapobiec „promowaniu homoseksualizmu” w szkołach. W USA działaczka Anita Bryant walczyła o to, aby szkoły były wolne od „nienaturalnej”, szerzącej się „propagandy gejowskiej”. Podobnie jak Bryant Rowling twierdzi, że mówi w imieniu kobiet i dziewcząt. Baronowa Nicholson (z którą pisarka współzałożyła fundację charytatywną), głosując w 2013 roku w Izbie Lordów przeciwko małżeństwom osób tej samej płci, twierdziła, że oznaczają one degradację statusu kobiet i dziewcząt.

Rowling napisała również, że społeczeństwo staje się coraz bardziej mizoginistyczne. Niestety, ma rację. Ale w jaki sposób kontrolowanie granic naszego rozumienia „bycia kobietą” (jakby nigdy wcześniej się to nie zmieniało!) ma oznaczać walkę z mizoginią? Pisarka zastanawia się, czy gdyby urodziła się trzydzieści lat później, zostałaby „przekonana” do zmiany płci. Ignorancja czy świadome okrucieństwo? Nie każdy czuje się komfortowo, dorastając w przypisanej mu płci. Myślę, że wiele kobiet rozpozna wojnę, o której pisze Rowling, toczoną przez niektóre dziewczynki w okresie dojrzewania z własnym ciałem. Nie czyni to jednak wszystkich osobami transpłciowymi, lecz uwydatnia opresyjność sztywnego binarnego rozumienia płci. Uświadomienie sobie, że bycie chłopcem może być społecznie korzystniejsze, czy kwestionowanie społecznie wyznaczonych norm płciowych nie oznacza bycia osobą transseksualną. Ponadto jedynie mniej niż pięciu procentom zdiagnozowanych dzieci przepisano hormony hamujące dojrzewanie. Te same zresztą, które od lat biorą cispłciowe dzieci w przypadku przedwczesnego dojrzewania – i wtedy nikt się nie oburza.

Argumenty Rowling rezonują z obawami części rodziców. Niestety, polaryzacja debaty o prawach osób transpłciowych, do której pisarka znacząco się przyczyniła, nie pomaga ani rodzicom, ani dzieciom trans, ani tym, które po prostu kwestionują zastane konwencje płciowe. Nie zapowiada się na to, żeby krucjata autorki Harry’ego Pottera pomogła schłodzić atmosferę debaty, czy to online, czy offline. W 2024 roku pisarka nie ma już bowiem żadnych wątpliwości: ogłasza, że dzieci trans po prostu nie istnieją.

Rowling w swoim tekście sugeruje również, że upodobanie do butów Jimmy Choo i „inne seksistowskie idee, obecnie reklamowane jako postępowe”, są tym, co kobiety trans uważają za bycie kobietą. Czy to możliwe, że myli własne niewygodne odczucia ze zrozumieniem psychiki osób transpłciowych? Chciałabym spróbować zrozumieć motywację Rowling, zanim machniemy na jej argumenty ręką. Zakładam, że jeśli dorastaliśmy np. niekonformistycznie do norm płciowych w nie zawsze sprzyjających nam warunkach, jesteśmy w stanie zrozumieć uczucie zdenerwowania, niepokoju czy złości, gdy stajemy w obliczu tego, co my rozpoznajemy jako rzekome symbole zgody na zastany stan rzeczy – rodzaj makijażu czy buty Jimmy Choo – nawet jeśli nie mamy racji. Być może czujemy się czasami nieswojo w obecności osób, które w naszym odczuciu godzą się z patriarchatem lub go wspierają. Dorastanie w niezgodzie, ale i pod nadzorem społecznej krytyki, której celem jest kontrola sposobów wyrażania kobiecości (lub męskości), może powodować nieprzyjemne reakcje, czy chcemy się do tego przyznać, czy nie. Niezależnie od tego, jak niewygodne i nieprzyjemne te uczucia mogą być, dlaczego jednak pozwalać, aby podsycały/napędzały dehumanizującą debatę? Rowling, wydaje się, zamiast podważać owe niewygodne emocje u czytelnika, przekształca je w nieufność wobec konkretnej grupy ludzi. A z powodu pozycji, jaką zajmuje pisarka, legitymizuje te uczucia, nadając im pozory szacunku. Wielu z nas dorastało, internalizując mizoginię wokół nas i przemoc nam zadawaną. Poczucie nieodwracalnej niesprawiedliwości, z  jakim może nas to pozostawić, jest bolesne, ale nie daje pozwolenia na przemoc.

Rowling, wydaje się, zamiast podważać owe niewygodne emocje u czytelnika, przekształca je w nieufność wobec konkretnej grupy ludzi. A z powodu pozycji, jaką zajmuje pisarka, legitymizuje te uczucia, nadając im pozory szacunku.

Bycie osobą trans nie polega na lubieniu różowego czy samochodów zamiast lalek. Czy uczciwe jest pociąganie kobiet (i mężczyzn) trans do odpowiedzialności za patriarchat, bo chcą wyglądać zgodnie z tradycyjnymi normami płciowymi? Nie potrzeba ogromnych zasobów empatii, aby sobie wyobrazić, że osoba, której płeć, jestestwo i rozumienie siebie są stale kwestionowane przez społeczeństwo, kulturę, rodzinę i przechodniów, chciałaby uniknąć ciągłej kontroli. Być może woli się wtopić, by należeć i czuć się bezpiecznie(j). Poza tym tylko część kobiet trans (tak jak wiele ciskobiet) sięga po hiperkobiecość jako sposób na wyrażenie siebie. Rowling wydaje się zatem bezmyślnie powielać szkodliwy stereotyp z uprzywilejowanej pozycji (którą, jak sama przyznaje, zajmuje).

Według Rowling transaktywiści chronią seksualnych predatorów „jak niewielu przed nimi”. Przypisywanie potwornych cech, często ukrytych seksualnych motywacji, grupie ludzi uznanej za Innych to łatwo rozpoznawalna retoryka z lamusa. Czytające wpis autorki osoby wcześniej niezainteresowane debatą na ten temat, szczególnie te pozbawione bezpośredniego kontaktu z osobami transpłciowymi w życiu codziennym (lub niezdające sobie sprawy, że takie znają), wchodzą w narrację, która wzbudza strach. Rowling przyznała, że poczuła się sprowokowana i zgnębiona przez transaktywistów na Twitterze. To smutne, ale zrozumiałe: otrzymała mnóstwo mizoginistycznych i seksistowskich komentarzy, w jej stronę kierowano także groźby. Nie ma wątpliwości, że na własnej skórze przekonała się, jak wyglądają brutalne praktyki mediów społecznościowych.

Kolejnym powodem zaangażowania pisarki w debatę na Twitterze była troska o wolność słowa – czytamy w jej tekście. Tymczasem niedługo po jego opublikowaniu czterech innych autorów zrezygnowało z usług agencji literackiej reprezentującej autorkę Harry’ego Pottera, tłumacząc to tak: „Wolność słowa może być utrzymana tylko wtedy, gdy strukturalne nierówności, które odbierają równe szanse niedostatecznie reprezentowanym grupom, zostaną zakwestionowane i zmienione”.

Podczas gdy każda wypowiedź Rowling trenduje na Twitterze, niektórzy wskazują, że pisarka ma tendencję do atakowania mniejszych kont, z zaledwie kilkuset obserwującymi. Pisarka tweetuje pogardliwie na temat osób transpłciowych, czego konsekwencją są obelgi, nienawiść i groźby śmierci kierowane właśnie w stronę wskazanych przez nią osób. Po obu stronach silnie spolaryzowanej i toksycznej „debaty” ludzie wyrażają obawy o publiczne ujawnienie danych osobowych oraz utratę pracy, rodzin i życia. W 2021 roku Rowling oskarżyła trzech aktywistów trans o doxxing, czyli opublikowanie jej adresu zamieszkania w internecie. Policja ustaliła jednak, że nie popełniono przestępstwa. Pojawiły się głosy, że jej dom od lat stanowił atrakcję turystyczną.

Esej Rowling został zacytowany przez senatora Jamesa Lankforda, kiedy ten zablokował głosowanie nad ustawą o prawach LGBTQ+. W Wielkiej Brytanii nominowano go natomiast do Nagrody Russella przyznawanej przez BBC, której kryteriami są język, erudycja i siła moralna. Dwa lata później stowarzyszenie ILGA-Europe odnotowało spadek pozycji Wielkiej Brytanii w indeksie równości i przytoczyło wypowiedzi Rowling jako główny przykład mowy motywowanej uprzedzeniami. Nieustająca antytransowa narracja w mediach i coraz bardziej jadowite sianie strachu w internecie przyniosły owoce. W 2022 roku Rada Europy wyraziła niepokój rosnącą liczbą ataków na osoby LGBTQ+ w Wielkiej Brytanii. Rok później odnotowano bezprecedensowy wzrost ataków na osoby transpłciowe w tym kraju. W lutym 2023 zamordowano szesnastoletnią transpłciową Briannę Ghey. Sprawcy chcieli sprawdzić, „czy «to coś» będzie krzyczeć jak mężczyzna czy dziewczyna”. To był również rok, w którym Forstater otrzymała odszkodowanie w wysokości stu tysięcy funtów za utratę zarobków. Rowling szybko pogratulowała jej na Twitterze.

Tegoroczny indeks równości, ogłoszony zaledwie parę dni temu, stawia Wielką Brytanię obok Węgier i Gruzji. Jest krajem z największym spadkiem na liście. Dziesięć lat temu była na pierwszym miejscu.

Część osób, także ze świata sztuki i kultury, nie chce być kojarzona z poglądami Rowling. Niektórzy twierdzą, że pisarka została skancelowana, a ona sama podziela to zdanie. Internetowe fandomy Dziurawy Kocioł i Mugglenet wspólnie zdystansowały się od opinii wyrażanych przez ich ukochaną autorkę. W 2020 roku szkoła w Anglii zmieniła nazwę jednego ze swoich budynków z „Rowling” na „Dame Kelly Holmes”, zgodnie z życzeniami uczniów. Quidditch, pełnokontaktowy sport mieszany inspirowany fikcyjną dyscypliną z serii o Harrym Potterze, zmienił nazwę na Quadball. Premiera Hogwarts Legacy, gry opartej na książkach Rowling, spotkała się w 2023 roku z bojkotem ze strony części fanów. BBC zaś dwukrotnie przepraszała pisarkę – najpierw za niezakwestionowanie słów redaktorki naczelnej serwisu „The Gamer”, która podczas wywiadu uznała poglądy autorki za transfobiczne. Niecały miesiąc później za to, że pozwoliła transpłciowej kobiecie powiedzieć, że bojkotuje grę, by nie finansować ruchu antytrans.

Rowling nie była zaangażowana w tworzenie gry, ale otrzymuje tantiemy z jej sprzedaży. W tym samym roku trafiła do niej dywidenda w wysokości ponad ośmiu milionów funtów ze sztuki teatralnej Harry Potter i przeklęte dziecko. Obecnie HBO pracuje nad nową adaptacją wszystkich tomów Harry’ego Pottera, a autorka pełni funkcję producentki wykonawczej. Projekt, zaplanowany na dekadę, ma przynieść jej ponad sto milionów funtów. Jeśli Rowling została skancelowana, opłacenie czynszu z pewnością nie spędza jej snu z powiek. Przypomina o tym jej przypięty tweet: pisarka śmieje się przez całą drogę do banku, niezależnie od tego, czy ludzie czytają, czy palą jej książki (bo trzeba przypomnieć, że Harry Potter był na początku stulecia jedną z najbardziej kontrowersyjnych publikacji, a organizacje chrześcijańskie paliły egzemplarze – nie z powodu transfobii, lecz dlatego, że podobno rozpowszechniały tajniki magii).

W 2020 roku Rowling zwróciła nagrodę Ripple of Hope organizacji Robert F. Kennedy Human Rights, po tym jak jej prezydentka Kerry Kennedy wydała oświadczenie, w którym odrzuciła transfobiczne stanowisko Rowling i zauważyła, że „nauka mówi jasno i jednoznacznie: płeć nie jest binarna”.

W 2020 roku Rowling zwróciła nagrodę Ripple of Hope organizacji Robert F. Kennedy Human Rights, po tym jak jej prezydentka Kerry Kennedy wydała oświadczenie, w którym odrzuciła transfobiczne stanowisko Rowling i zauważyła, że „nauka mówi jasno i jednoznacznie: płeć nie jest binarna”. Autorka Harry’ego Pottera upierała się, że nie wyraża treści transfobicznych, i dodała, że otrzymała tysiące wspierających ją listów i e-maili. Być może Rowling mylnie utożsamia oskarżenia o bigoterię z byciem skancelowanym?

W tym samym roku The Day, serwis internetowy pomagający szkołom w nauce krytycznego myślenia i obywatelskiego zaangażowania, zgodził się zapłacić odszkodowanie i przeprosić Rowling, po tym jak pisarka wszczęła postępowanie prawne. Jej sprzeciw wzbudził tekst Potterheads cancel Rowling after trans tweet (Fani Harry’ego Pottera kancelują Rowling po transfobicznym tweecie), zachęcający nastolatków do dyskusji nad pytaniem, czy możliwe jest cieszenie się sztuką stworzoną przez „głęboko nieprzyjemnych ludzi”. Nie wiem, czy sama Rowling kiedykolwiek zmagała się z podobnym dylematem, ale zablokowała na Twitterze swojego idola Stephena Kinga po jego tweecie „transkobiety to kobiety”.

W zeszłym roku, po tym jak skrytykowano Rowling za podważanie faktu, że naziści palili książki i materiały naukowe na temat transpłciowości, starała się znowu odwrócić uwagę, polecając tweet zrównujący medycynę afirmującą płeć z eugeniką.

Czy zatem Rowling na pewno została skancelowana? Tak! Dowiadujemy się tego od… Putina, który oskarżył „Zachód” o skancelowanie jej razem z Czajkowskim i Rachmaninowem. Tymczasem BBC zaadaptowało wszystkie książki z serii o Cormoranie Strike’u. Piąta część, Niespokojna krew, zdobyła w 2022 roku British Book Award w kategorii „powieść kryminalna roku” i znalazła się na liście najlepszych kryminałów według „Wall Street Journal”. W 2023 roku ukazał się siedmiogodzinny podcast zatytułowany The Witch Trials of JK Rowling. Dzięki sugestywnemu tytułowi, montażowi i wyborom stylistycznym, a także obecności jedynie dwóch głosów osób trans, do tego tylko w ostatnim odcinku, zdecydowanie nie podejmuje on polemiki z poglądami pisarki.

Gorzkie i zapalczywe zaangażowanie Rowling na Twitterze nasiliło się w ciągu ostatnich pięciu lat. W jej „komorze pogłosowej” jest między innymi ultrakonserwatywna, przeciwna prawom kobiet dziennikarka, która nazwała pingwiny geje w londyńskim zoo „dewiantami”. Jest tam też Posie Parker – Rowling promowała jej gadżety na Twitterowym selfie. Parker głośno krzyczy, że feministką nie jest, wzywa uzbrojonych mężczyzn w USA do wchodzenia do damskich toalet w celu chronienia ciskobiet, ma też powiązania z Fundacją Heritage (odpowiedzialną za Projekt 2025). Przypuszczalnie także w obronie praw kobiet autorka Harry’ego Pottera chwaliła samozwańczego antyfeministę i przeciwnika aborcji Matta Walsha za jego film Czym jest kobieta. Jak brzmi prawidłowa odpowiedź na to pytanie?

„Dorosła ludzka samica”, która potrzebuje pomocy przy otwieraniu słoika z korniszonami – o czym dowiadujemy się z ostatniej sceny filmu.

W 2024 roku Rowling dołączyła do jadowitych ataków na Barbrę Bandę, która zdobyła tytuł Piłkarki Roku. Czy w jej oczach niewpisujące się w zachodnie kanony piękna ciskobiety również nie są kobietami?

W 2024 roku Rowling dołączyła do jadowitych ataków na Barbrę Bandę, która zdobyła tytuł Piłkarki Roku. Czy w jej oczach niewpisujące się w zachodnie kanony piękna ciskobiety również nie są kobietami? Pisarka została wymieniona (obok Elona Muska) w pozwie o cybernękanie, który algierska bokserka Imane Khelif złożyła po tym, jak Rowling oskarżyła ją o bycie mężczyzną lubiącym bić kobiety.

W świecie, w którym przemoc ze względu na płeć jest tak powszechna, często usprawiedliwiana, tuszowana i trywializowana, być może łatwiej jest wierzyć, że biologiczna różnica to podstawa systemu. Retoryka Rowling przeciwko osobom transpłciowym, skryta pod płaszczykiem obrony wolności słowa oraz praw kobiet i dziewcząt, przyczynia się do podsycania lęków wśród osób, które wcześniej nie interesowały się tym tematem i nie miały problemu z tym, że osoby transpłciowe zyskują prawa i szacunek. Świadomie lub nie, pisarka angażuje się w przemoc wobec grupy osób, które i tak już borykają się z poważnymi wyzwaniami. Ale Rowling nie jest odpowiedzialna za transfobię na świecie czy nawet w Wielkiej Brytanii. Niezależnie od jej opinii i tego, jak głośny jest megafon, autorka Harry’ego Pottera ma prawo się wyrażać. Nagonka na Twitterze nie jest dobrym pomysłem. Najlepiej po prostu ją zignorować.

Osoby trans to nie lobby. To grupa ludzi z pełnym zakresem doświadczeń i cech, tacy jak reszta z nas. W mediach społecznościowych w różnej formie wypowiada się wielu otwarcie transpłciowych twórców. Nigdy nie było łatwiej usłyszeć relacji z pierwszej ręki na temat tego, co oznacza urodzenie się, dorastanie i życie jako osoba transpłciowa. Niezależnie od tego, co sądzimy czy czujemy na temat debaty wokół praw osób trans, może warto zacząć od ich wysłuchania. Coś, czego brytyjski Sąd Najwyższy odmówił podczas obrad.

Źródła (w kolejności wykorzystania):

Photo by Dan Stephens on Unsplash